سنگ آمیتیست (Amethyst) از نظر گوهرشناسی، نوعی کوارتز (SiO₂) با رنگ بنفش است که به دلیل حضور ناخالصی های آهن (Fe³⁺) و اثر تشعشعات طبیعی به این رنگ درآمده است. فرمول شیمیایی آن مانند کوارتز خالص است، اما ساختار بلوری آن تریگونال (سیستم کریستالی هگزاگونال) بوده و سختی آن ۷ در مقیاس موس است.

معادن مهم آمیتیست:

برزیل (به ویژه ایالت ریو گرانده دو سول) بزرگترین تولیدکننده است.
اروگوئه (معادن آرتگا) که آمیتیستهای با کیفیت و رنگ عمیق دارد.
زامبیا (آمیتیست های بنفش-آبی با کیفیت جواهری).
ماداگاسکار، روسیه (اورال)، هند و مکزیک نیز منابع قابل توجهی دارند.

ویژگی های گوهرشناسی:

رنگ: بنفش (از کمرنگ تا اشباعشده) که گاهی پلئوکرویسم (تغییر رنگ در زوایای مختلف) نشان می دهد.
شفافیت: معمولاً شفاف تا نیمه شفاف.
پدیده های نوری: برخی نمونه ها اثر چشم گربه ای یا آستریسم (ستاره ای) دارند.
تشخیص: با تست انکسار نور (RI: 1.544-1.553) و طیفسنجی از سنگ های مشابه مانند فلوریت یا کوردیریت متمایز می شود.

آمیتیست مصنوعی نیز در آزمایشگاه ساخته میشود، اما نمونه های طبیعی به دلیل ناخالصی ها و الگوهای رشد منحصربه فرد، ارزش بیشتری دارند.